Πυθαγόρειος βίος

 

 

Πυθαγόρειος βίος

 Στα γραφεία τής θεοσοφικής Εταιρείας έγινε, στις 23 Αύγουστου 1955, δεξίωση πρός τιμήν των αφιχθέντων στην πατρίδα μας ξένων συνέδρων του «Διεθνούς Συνεδρίου Πυθαγορείων». Τούς προσφώνησε ο πρόεδρος τής Θ.Ε. κ. Κωστής Μελισσαρόπουλος ο οποίος τόνισε ότι οι Θεόσοφοι ιδιαίτερα, τιμούν τον Πυθαγόρα ως μεγάλο Μύστη, ουσιαστικά δε αποτελούν κι’ αυτοί Πυθαγόρεια, οργάνωση, αφού παραδέχονται και συνιστούν τον Πυθαγόρειο τρόπο ζωής.

Ύστερα ο κ. Ιωάννης Βασιλής, διακεκριμένος ομιλητής και γνωστός διδάσκαλος στους κύκλους τής εσωτερικής φιλοσοφίας, προσφώνησε δια μακρών τους συνέδρους, δίνοντας ταυτόχρονα πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την σύγχρονη Πυθαγόρειο φιλοσοφική κίνηση στην Ελλάδα και απόψεις για τον Πυθαγόρειο τρόπο ζωής.

Από την ομιλία αυτή του κ. Βασιλή δημοσιεύουμε το μεγαλύτερο μέρος. 

Έκ μέρους των Μελών τής Ενώσεως Μελετητών «ο Πυθαγόρειος Δεσμός» ευχαριστώ θερμά διά την πρόσκληση μου εις την αποψινή δεξίωση.

ΙΙαραχωρών μοι την έδρα ταύτην, γνωρίζει καλά ο Αδ. Μελισσαρόπουλος ότι την παραχωρεί εις παλαιό θεόσοφο, όστις μετ’ άλλων αδελφών ίδρυσαν κατά το 1915 την θεοσοφική Στοά «Ο ΑΠΟΛΛΩΝ» και ούτω ως πρωτοπόροι συνέβαλαν εις την ώθηση τής θεοσοφικής κινήσεως εν Ελλάδι.

Αισθάνομαι ιδιαιτέρα χαρά  απόψε διότι μου δίδεται η ευκαιρία  να χαιρετήσω τους αφιχθέντες ξένους και μακράν του θορύβου των επισήμων δεξιώσεων και τελετών να τους ευχηθώ εκ βαθέων: «Καλώς ορίσατε αδελφοί μου».

Όταν επληροφορήθημεν την πρόθεση σας όπως δια των εν Βρυξέλλες και Αθήναις συνεδρίων, δώσετε ένα οργανικό σχήμα εις τα εκ των μελετών σας πορίσματα των σωζόμενων περί Πυθαγόρα και Πυθαγορείων, πιστεύσατε με ότι ησθάνθημεν

συγκλονιστική συγκίνηση, εκτιμήσαντες τον ενθουσιασμό σας ο οποίος σάς οδήγησε εις την πραγμάτωση ενός μεγάλου έργου, ικανού να σημείωση πνευματικό σταθμό υψίστης διά την ανθρωπότητα ιστορικής σημασίας.

Συν τω χρόνω περιήλθαν εις χείρας μας, με πολλή ευχέρεια ομολογώ, τελετουργικά τυπικά του υπό ίδρυση παρ’ υμών Πυθαγορείου Τάγματος και γνωρίσαμε τούς βαθμούς τής Ιεραρχίας σας.

Πάντα ταύτα διά τους ειδότας είναι γνωρίσματα και χαρακτηριστικά μιας οργανώσεως, κατά τεκμήριο τουλάχιστο, καθαρώς μυστηριακής διαρθρώσεως η οποία πρέπει να φυλάσσει ορισμένες αλήθειες φυσικές ή πνευματικές, προορισμένες όπως διά διαδοχικών μυήσεων αποκαλύπτονται εις εκλεκτές διάνοιες, εις ωρίμους ψυχές, συμφώνως πρός την κατηγορηματική προσταγή τού Θείου Μυσταγωγού Πυθαγόρα όστις κέλευε «ού τά πάντα τοις πάσι ρητά».

Εάν έχει ούτω, είσθε άξιοι θαυμασμού, θα είμεθα δε ευτυχείς εάν κρινώμεθα αρκετά κεκαθαρμένοι και ικανοί να μυηθούμε εις τας αλήθειας τού υμετέρου Τάγματος.

Εάν πάλι είχατε την φιλοδοξία να συγκεντρώσετε και να κωδικοποιήστε τα δημοσιευμένα εις διάφορα κυκλοφορούνται ελευθέρως συγγράμματα εκ των σωζόμενων περί Πυθαγόρα και Πυθαγορείων και να στρέψετε την προσοχή των συγχρόνων ανθρώπων πρός το περιεχόμενον τής Πυθαγορείου ιδεολογίας, και πάλι είσθε άξιοι θερμών επαίνων .

Έν τοιαύτη περιπτώσει επιτρέψατε μοι να σάς γνωρίσω κάτι το οποίον θα σάς χαροποιήσει.

Προ 60 περίπου ετών, ομάδα πνευματικών ανθρώπων, θαυμα­στών τού μεγάλου φιλοσόφου και μυσταγωγού Πυθαγόρα, επεδόθη, εις την συγκέντρωση των όσων  διασώθηκαν περί αυτού. Με την μυστηριακή δε κατάρτισίν των και εμπειρία ήτις τούς βοηθούσε μεγάλως να ερμηνεύσουν τον συμβολισμό και την αλληγορία, την οπτική αυτήν γλώσσαν όλων των κλειστών οργανώσεων των ασχολούμενων με την εσωτερική φιλοσοφία, επέτυχαν οι άνθρωποι αυτοί να συναρμολογήσουν τας κατασπαρμένες εις διαφόρους πηγές Πυθαγορείους θεωρίας και να παραδώσουν εις ημάς τούς νεότερους τα κεντρικά στοιχεία τής κοσμοθεωρίας των, τα οποία πίστευαν ότι περιέχοντας εις όλα τα μετά τον Πυθαγόρα φιλοσοφικά συστήματα των Αρχαίων Ελλήνων σοφών.

Είναι δίκαιον να αναφέρομε κατά την στιγμήν ταύτην, το όνομα εκείνου όστις ήτο ο εμψυχωτής και διδάσκαλος τής ομάδας των Ερευνητών και Επιστημόνων.

Ούτος ήτο ένας ταπεινός άνθρωπος, ο Σπυρίδων Νάγος τον οποίον, όμως η ειμαρμένη είχε προικίσει με άφθονα πνευματικά δώρα, τα οποία τον κατέστησαν ικανό ώστε να επιτύχει όπως το συναισθηματικό του ευρίσκεται εν αρμονική συζυγία, με το νοητικό του. Διά τούτο η συμπαθής αύτη προσωπικότης ακτινοβολούσε διαρκώς απέραντο καλοσύνη και άπειρον σοφία.

Διά τον μύστη αυτόν δεν υ­πήρχε πρόβλημα πνευματικό άλυτο ή αίνιγμα τής ζωής, διότι κατείχε πλήρως την επιστήμη τής ζωής. Έδιδε εις πάσαν απορία ικανοποιητική απάντηση. Εποδηγέτει στοργικά πάντα όστις τον πλησίαζε και τού έδειχνε τον δρόμο τής Αρετής.
Εχειραγώγει με υπομονή και δεξιοτεχνία απαράμιλλο κάθε άτομο πού η καλή του μοίρα τον έφερε κοντά του, ώστε να γνωρίζει ούτος άφ’ εαυτού την αλήθεια, να αντικρύσει μόνος του το φως.

Καθ’ ημάς αυτός ήτο ο πρώτος ενσυνείδητος σύγχρονος Πυθαγόρειος έν Ελλάδι.

Εκείνος υπήρξε ο διδάσκαλός μας και παρ’ αυτού προ 42 ετών περίπου ηκροάσθημεν το πρώτον τής Πυθαγορείου διδασκαλίας εις την θεοσοφική Στοά ο «Απόλλων», εις την ακρεωφαγική Εταιρία «Η Αθηνά υγεία» και Αλλαχού.

Μετά τον θάνατο του προσπαθούμε να συνεχίσομε το έργο του, εις διαφόρους οργανώσεις, όπως και εντός τής θεοσοφικής Εταιρίας. Ουδέποτε όμως τολμήσαμε να περιβληθούμε με τον τίτλο τού Πυθαγορείου, διότι η λέξις αυτή είναι συνώνυμος του αγνού, τού κεκαθαρμένου, τού αγίου, τού σοφού. Ουδέποτε τολμήσαμε να διανοηθούμε την ίδρυση Πυθαγορείου Τάγματος, διότι έχομε πλήρη συνείδηση τί σημαίνει τούτο. Ουδέποτε η σύνεση και σωφροσύνη θα μάς επιτρέψουν να αναλάβομε τοιαύτες ευθύνες απέναντι θεών και αν­θρώπων.

Αφήνομε την δόξα τής ιδρύσεως τοιούτων ταγμάτων εις τούς Πυθαγόρας, εις τούς ημιθέους και εις τούς πνευματι­κούς κολοσσούς.

Ημείς ως απλοί θνητοί λάτρες τής φύσεως και τής αλή­θειας, ονομαζόμεθα απλώς ερευνητές και μελετητές τής Αρχαίας σοφίας.

Προσπαθούμε να απαλλαγούμε των ανθρωπίνων μας αδυναμιών. Προσπαθούμε να εδραιώσομε έν ημίν την αιωνία γαλήνη, απομακρύνοντας κάθε ηθική πίεση, διά τής εφαρμογής κανόνων βίου συμφώνων με τον φυσικό ή Πυθαγόρειο Νόμο.

Εργαζόμεθα αόκνως να εξαγνίσομε τον νουν διά να καταστεί ούτος ικανός να γνωρίσει την φυσική και την πνευματική αλήθεια και αισθανόμεθα την υποχρέωση να μεταδώσουμε ταύτην εις τους συνανθρώπους μας.

Εις το υψηλό τούτο έργο συνεργαζόμεθα στενά με ομοϊδεάτες και εμφανιζόμαστε εις την κοινωνία δια διαφόρων οργανώσεων.

Ούτω το 1927 ιδρύσαμε τον Αρχαιόφιλο Όμιλο Εκδρομών και χαράξαμε τούς έξης σκοπούς: 1) την αγάπη προς την φύσιν, 2) την έρευνα των νόμων και των σκοπών αυτής, 3) την επίσκεψιν των αρχαίων μνημείων και ιερών και την ερμηνεία της μυστηριακής σημασίας αυτών 4) την μελέτη των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων και 5) τον εορτασμό τής ενάρξεως των τεσσάρων ωρών τού έτους,
Η τριλογία μας είναι Φύσις—Αλήθεια — Ανθρωπισμός. Αι τρεις αύται λέξεις αποτελούν το καταστάλαγμα μελέτης κοσμο­θεωρίας διατυπωθείσης υπό των Αρχαίων Ελλήνων Φιλοσόφων. Προ τίνος χρόνου εις την ομάδα ημών προστέθηκαν ομοιογενή πνευματικά άτομα.

Τούτο, μάς επέτρεψε να συστήσομε την Ένωση Μελετητών ο «Πυθαγόρειος Δεσμός» πρός τον σκοπό 1) τής συνεχίσεως τής συστηματικής μελέτης των σωζόμενων περί Πυθαγόρου και Πυθαγορείων, 2) την μεθοδική κατάταξη των πορισμάτων τής μελέτης εις σύστημα ικανοποιούν τας απαιτήσεις τού συγχρόνου πνευματικού ανθρώπου. Ατυχώς διαπιστώσαμε και ημείς εκ των σωζόμενων τού Φιλολάου και τού Τιμαίου, οίτινες είναι οι μόνοι Πυθαγόρειοι γράψαντες περί Πυθαγόρου και τής σχολής του, ότι δεν δυνάμεθα να συλλάβομε ολοκληρωτικά την διδασκαλία τού Πυθαγόρου. ‘Ως είναι γνωστόν, οι ανωτέρω ήταν απόβλητοι τής σχόλης. Παρέβησαν τον όρκο τής σιγής και το σωτήριον δι’ ημάς αμάρτημα των, μας διέσωσε νύξεις τινάς περί τής κοσμοθεωρίας του Πυθαγόρου.

Επίσης ο Άρχιππος και ο Λύσις (Πυθαγόρειοι), η Θεανώ, σύζυγος του Πυθαγόρου, η Δαμώ και ο Τηλαυγής  (τέκνα του) δεν δημοσίευσαν τι το σχετικό με την Πυθαγόρειον διδασκαλία διότι, ως Μύσται τήρησαν πιστώς τούς όρκους των.

Τα όσα αναφέρουν ο Πλάτων ο αγοράσας, ως γνωστόν αντί 100 μνων, τα έργα τού Φιλολάου, ο Πορφύριος, ο Ιάμβλιχος, ο Διόδωρος ο Σικελιώτης, ο Διογένης ο Λαέρτιος, ο Στοβαίος, ο Πλούταρχος, ο Κικέρων, ο Πρόκλος, πολύ μεταγενέστεροι του Πυθαγόρα είναι βέβαια άξια μελέτης.

Χρειάζεται όμως μεγάλη προσοχή και εμπειρία περί τα μυστηριακά διά να απορρίπτει κανείς τα μυθεύματα και την υπερβολή και να αφομοίωση τα πραγματικά και τα γνήσια Πυθαγόρεια.

Πάντως και τα κατάλοιπα αυτά μελετήθηκαν συστηματικώς και το καταστάλαγμα τής έρευνας τούτων ως και άλλων πηγών το διατυπώσαμε ως αρχάς και σκοπούς τής Ενώσεως Μελετητών «ο Πυθαγόρειος δεσμός».

Δεν εξέλιπαν, όθεν, από την Ελλάδα οι θαυμαστές τού Πυθαγόρου.

Υπάρχουν οι συστηματικώς μελετώντες την Πυθαγόρειον ιδεολογία. Εργάζονται ως άνθρωποι καλής θελήσεως και με αγνό πόθο να προσαρμόσουν τον βίο των πρός τον Πυθαγόρειο Νόμο. Άλλα δεν τολμούν να χρισθούν μόνοι των Πυθαγόρειοι, διότι ευλαβούνται και σέβονται τον ιερό τούτο  τίτλο, τον  όποιον άλλοτε απένεμε ο ίδιος ο Πυθαγόρας.

Μόνον αγνοί και άγιοι με ρωμαλέο νουν και έχοντες ως νόμο της ψυχής των την αρμονία θα είναι εις θέση να προσεγγίσουν με τας ακτίνας τής σκέψεως των το φωτεινό ΕΓΩ τού

θείου διδασκάλου. Μόνον μυσταγωγημένοι εις τας αληθείας τής φύσεως είναι κατάλληλοι και ικανοί να λάβουν την εντολή όπως συνεχίσουν το μέγα του έργον.

Αλλά με την ηθική κατάσταση  και την γνωστή νοοτροπία πού παρουσιάζουν οι σύγχρονοι άνθρωποι, πολύ φοβάμαι ότι ο Μέγας μυσταγωγός, εάν θα ήτο δυνατόν να τον συναντήσουν οι αγνοί, θα εβροντοφώνει και πάλι το «Ού τά πάντα τοις πάσι ρητά».